Catheter Tĩnh Mạch Trung Tâm (CVC) là gì? Vai trò quan trọng trong hồi sức – cấp cứu – phẫu thuật

Catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC )là gì?

Catheter tĩnh mạch trung tâm là 1 ống thông nhỏ, mềm, dẻo thường được làm bằng polyurethane (PU) hoặc silicone,sẽ được đưa vào cơ thể người bệnh qua đường tĩnh mạch ở cổ hoặc ngực đến tĩnh mạch trung tâm gần tim bệnh nhân. Thủ thuật đặt ống tĩnh mạch trung tâm được thực hiện phổ biến ở hầu hết các bệnh viện qua các khoa hồi sức tích cực, cấp cứu.

Ảnh minh họa của một bộ catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC)

Cấu tạo cơ bản của một bộ CVC:

Ảnh minh họa cấu tạo của một bộ CVC

• Kim tiêm (1)

• Dao mổ (2)

• Kim chọc dò tĩnh mạch (4)

• Dây dẫn - guidewire (5)

• Cây nong - Dilator (6)

• Catheter (7)

• Chốt khóa - giảm nhiễm trùng (8)

CVC thường gồm 1-3 lumen ( nòng, đường truyền), cho phép thực hiện nhiều chức năng cùng một lúc: truyền dịch, truyền máu, thuốc vận mạch, dinh dưỡng, theo dõi huyết động,..

Tham khảo các sản phẩm Catheter tĩnh mạch trung tâm 1/2/3 nòng: Catheter tĩnh mạch trung tâm.

Vai trò của catheter tĩnh mạch trung tâm

Với khả năng tiếp cận tĩnh mạch lớn và duy trì đường truyền ổn định, Catheter tĩnh mạch trung tâm là một trong những dụng cụ quan trọng nhất trong chăm sóc bệnh nhân, đóng vai trò then chốt trong điều trị, theo dõi và hồi sức. Catheter tĩnh mạch trung tâm có các vai trò quan trọng bao gồm:

• Thiết lập đường truyền trung tâm ổn định giúp truyền thuốc và dịch trực tiếp vào tuần hoàn trung tâm, ổn định và chính xác hơn so với đường ngoại biên.

• Theo dõi huyết động (đo CVP) liên tục, đánh giá cân bằng dịch cơ thể, đo áp lực tĩnh mạch trung tâm.

• Truyền thuốc có độ kích ứng cao hoặc nguy cơ gây hoại tử mô : thuốc vân mạch, dung dịch cao phân tử, dung dịch ưu trương - nhược trương và các thuốc dễ kích ứng mạch

• Truyền dinh dưỡng tĩnh mạch toàn thân đối với những người bệnh nặng, bị viêm ruột, sau mổ đường tiêu hóa

Chỉ định và chống chỉ định khi thực hiện thủ thuật catheter tĩnh mạch trung tâm

Đặt Catheter tĩnh mạch trung tâm là một thủ thuật xâm lấn - thủ thuật đưa dụng cụ vào cơ thể. Vì vậy, cần có những chỉ định và chống chỉ định sau.

• Chỉ định

• Cần truyền nhanh các chế phẩm máu hoặc dịch với thể tích lớn trong tình huống khẩn cấp

• Cần theo dõi áp lực tĩnh mạch trung tâm, huyết động

• Dùng thuốc vận mạch, các thuốc khác có tính kích thích mạnh hoặc nguy hiểm khi truyền ngoại biên phải dùng theo đường tĩnh mạch trung tâm 

• Đối với bệnh nhân có hệ tiêu hóa kém hay người bệnh nặng, cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể

• Chống chỉ định

• Bệnh nhân bị tổn thương tĩnh mạch trung tâm, huyết khối tĩnh mạch trung tâm

• Bị nhiễm trùng tại vị trí được đặt catheter tĩnh mạch trung tâm

• Rối loạn đông máu, tiểu cầu thấp

Những biến chứng thường gặp

Cũng giống như bao thủ thuật y tế khác, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm có thể xảy ra một số biến chứng bao gồm trong khi đặt, sau khi đặt và cả sau khi tháo ống

• Trong khi đặt

• Chảy máu, tụ máu có thể do tổn thương tĩnh mạch hoặc do rối loạn đông máu

• Tràn khí, tràn máu màng phổi 

• Tổn thương động mạch 

• Sau khi đặt

• Huyết khối tĩnh mạch

• Tắc catheter do cục đông máu hoặc do thuốc

• Gây viêm tĩnh mạch

• Sau khi tháo ống

• Nhiễm trùng đường trung tâm

• Các bóng khí làm tắc nghẽn mạch máu

• Chảy máu

Tỷ lệ biến chứng có liên quan tới vị trí đặt catheter qua da, trong đó việc đặt qua tĩnh mạch cảnh(phải) trong có tỷ lệ biến chứng cao hơn so với đặt catheter dưới đòn(trái)

Nguồn:  CC Attribution 4.0
Trái: Đặt catheter qua tĩnh mạch dưới đòn
Phải: Đặt catheter qua tĩnh mạch cảnh trong

Để tránh những biến chứng, sự cố không mong muốn. Catheter tĩnh mạch trung tâm cần được chăm sóc đúng cách:

• Cần xác định xem catheter có được đặt chính xác hay chưa

• Kiếm tra vị trí đặt catheter hằng ngày, nếu có dấu hiệu bất thường nào cần báo ngay với bác sĩ

• Sát khuẩn kỹ trước khi động vào catheter

• Thay băng, gạc CVC 2-3 ngày 1 lần.

Kết luận

Catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC) là một phương tiện không thể thiếu trong hồi sức – cấp cứu – phẫu thuật, giúp đảm bảo việc truyền dịch, truyền máu, sử dụng thuốc vận mạch và theo dõi huyết động một cách chính xác, an toàn và hiệu quả. Tuy là một thủ thuật xâm lấn, CVC vẫn mang lại lợi ích lớn cho người bệnh khi được chỉ định đúng và thực hiện bởi đội ngũ y tế có chuyên môn. Việc chăm sóc CVC đúng cách đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng ngừa nhiễm trùng, giảm biến chứng và duy trì hiệu quả điều trị.

Hiểu rõ vai trò, chỉ định và cách chăm sóc CVC sẽ giúp nhân viên y tế – cũng như người bệnh và gia đình – yên tâm hơn trong quá trình điều trị. Sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ, điều dưỡng và người bệnh chính là yếu tố quyết định để tối ưu hiệu quả của catheter tĩnh mạch trung tâm và góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

Để tìm hiểu thêm về các sản phẩm Catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC) và nhận tư vấn chi tiết, liên hệ ngay để được tư vấn lựa chọn catheter tĩnh mạch trung tâm phù hợp  nhận báo giá nhanh chóng từ đội ngũ Công ty TNHH thiết bị và công nghệ Tân Đại Thành.

Tài liệu tham khảo từ bài viết cảu bệnh viện phổi trung ương